ยาฝังคุมกำเนิด

ยาฝังคุมกำเนิด

ยาฝังคุมกำเนิด

เป็นวิธีคุมกำเนิดแบบชั่วคราวที่มีประสิทธิภาพสูง โดยใช้หลอดยาขนาดเล็กฝังเข้าไปใต้ผิวหนังบริเวณใต้ท้องแขนของแขนท่อนบน ซึ่งภายในแท่งหรือหลอดจะบรรจุฮอร์โมนโปรเจสติน (Progestin) เอาไว้ เมื่อฝังเอาไว้เรียบร้อยก็จะค่อย ๆ ปล่อยฮอร์โมนชนิดนี้เข้าสู่ร่างกาย ซึ่งจะช่วยป้องกันการตั้งครรภ์ได้เป็นเวลา 3-5 ปี แล้วแต่ชนิดของยา

ยาฝังคุมกำเนิดป้องกันการตั้งครรภ์ได้อย่างไร ?

ยาฝังคุมกำเนิด ประกอบด้วยฮอร์โมนโปรเจสติน (Progestin) บรรจุอยู่ในหลอดหรือแท่งขนาดเล็ก โดยหน้าที่หลักของฮอร์โมนโปรเจสตินที่ค่อย ๆ ปล่อยออกมาจากแท่งหรือหลอดเข้าสู่กระแสเลือด คือ ทำให้ฟองไข่ไม่พัฒนาและไม่เกิดการตกไข่ เมื่อไม่เกิดการตกไข่ที่พร้อมปฏิสนธิกับเชื้ออสุจิ ก็จะไม่สามารถเกิดการตั้งครรภ์ได้ นอกจากนั้น ฮอร์โมนโปรเจสตินที่ปล่อยออกมายังทำให้เมือกที่ปากมดลูกเหนียวข้น ซึ่งทำให้อสุจิผ่านเข้าไปยังมดลูกเพื่อปฏิสนธิกับไข่ได้ยาก รวมไปถึงยังทำให้เยื่อบุผนังหมดลูกบาง ซึ่งทำให้ไข่ที่ถูกผสมแล้วไม่สามารถเกาะที่ผนังมดลูกได้ดี

ยาฝังคุมกำเนิดจะเริ่มออกฤทธิ์เมื่อใด ?

ยาฝังคุมกำเนิดสามารถป้องกันการตั้งครรภ์ได้ในทันที หากฝังเอาไว้ในช่วง 5 วันแรกของการมีประจำเดือน แต่หากฝังยาเอาไว้ในวันถัดไปหรือวันอื่น ๆ ของรอบประจำเดือน จะสามารถป้องกันการตั้งครรภ์ได้หลังฝังยาคุมกำเนิด 7 วันขึ้นไป ซึ่งในระหว่างนี้ควรใช้วิธีคุมกำเนิดอื่น ๆ เช่น ใช้ถุงยางอนามัย เป็นต้น

สามารถใช้ยาฝังคุมกำเนิดหลังจากที่คลอดบุตรได้หรือไม่ ?

ผู้ที่คลอดบุตร โดยส่วนใหญ่แนะนำให้ใช้ยาฝังคุมกำเนิดหลังคลอด 3 สัปดาห์ และหากฝังยาคุมกำเนิดก่อนหรือวันที่ 21 หลังจากคลอด จะสามารถป้องกันการตั้งครรภ์ได้ในทันที แต่หากฝังยาคุมกำเนิดหลังจากวันที่ 21 หลังจากที่คลอดบุตร อาจจำเป็นต้องใช้การคุมกำเนิดวิธีอื่นร่วมเป็นเวลา 7 วัน เช่น ใช้ถุงยางอนามัย หรือฉีดยาคุมกำเนิด เป็นต้น

นอกจากนั้น คุณแม่ที่กำลังให้นมบุตรยังสามารถใช้ยาฝังคุมกำเนิดได้อย่างปลอดภัย ส่วนผู้ที่แท้งบุตรหรือมีการทำแท้งก็สามารถใช้ยาฝังคุมกำเนิดได้ตามปกติ ซึ่งจะป้องกันการตั้งครรภ์ได้ทันที

วิธีฝังยาคุมกำเนิด

ผู้ที่จะฝังยาคุมกำเนิดควรรับการฝังยาในช่วง 5 วันแรกของรอบเดือน เพื่อให้แน่ใจว่าไม่ได้กำลังตั้งครรภ์และยาที่ฝังจะมีผลในทันที ซึ่งเมื่อตัดสินใจจะฝังยาคุมกำเนิดแล้ว สามารถติดต่อขอรับบริการกับทางโรงพยาบาลที่สะดวกได้ทันที โดยขั้นตอนในการฝังยาจะใช้เวลาเพียงไม่กี่นาทีเท่านั้น

ขั้นแรกแพทย์จะทำความสะอาดผิวหนังด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อแล้วฉีดยาชาเฉพาะที่ไปที่บริเวณใต้ท้องแขนที่จะฝังยาเข้าไป จากนั้นจะใช้เข็มเปิดแผลและสอดใส่แท่งที่มีหลอดยาบรรจุอยู่เข้าไปในเข็ม เมื่อหลอดยาเข้าไปใต้ผิวหนังเรียบร้อยแล้วก็จะนำเข็มและแท่งนำหลอดยาออกมา แล้วทำการปิดแผลด้วยพลาสเตอร์เล็ก ๆ ตามด้วยผ้าพันแผลพันทับอีกชั้นหนึ่ง จากนั้นแพทย์จะให้ยาแก้ปวดกลับไปรับประทานหากมีอาการปวดแผล

แพทย์ผู้ที่ทำการฝังยาจะลองจับบริเวณที่ฝังเพื่อตรวจสอบตำแหน่งของยาที่ฝังเข้าไป หรือหากมีความจำเป็นอาจต้องทำอัลตราซาวด์หรือเอกซเรย์เพื่อยืนยันว่ายาฝังคุมกำเนิดได้ถูกฝังเอาไว้อย่างถูกต้อง

เมื่อผ่านไป 24 ชั่วโมง ผู้เข้ารับการฝังยาคุมกำเนิดสามารถนำผ้าพันแผลออกได้ แต่ยังคงเหลือพลาสเตอร์ปิดแผลเอาไว้และควรดูแลพลาสเตอร์ให้สะอาด เป็นเวลา 3-5 วัน แล้วจึงนำออกได้

เมื่อใดที่ควรนำยาฝังคุมกำเนิดออก ?

ยาฝังคุมกำเนิดจะมีอายุการใช้งาน 3-5 ปี ขึ้นอยู่กับชนิด ซึ่งเมื่อครบกำหนดก็ควรนำออกแล้วทำการฝังเข้าไปใหม่เพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ที่ไม่พึงประสงค์ หรือสำหรับผู้ที่ฝังยาแล้วหากมีอาการปวดไมเกรน อาการของโรคหัวใจหรือโรคหลอดเลือดในสมอง ความดันโลหิตสูง ดีซ่าน หรือเกิดภาวะซึมเศร้า แพทย์อาจแนะนำให้นำยาฝังคุมกำเนิดออก

ผู้ที่ต้องการนำออกก็สามารถติดต่อโรงพยาบาลได้ทันที ขั้นตอนการนำออกใช้เวลาไม่นานเช่นกัน โดยแพทย์จะฉีดยาชาเฉพาะที่บริเวณที่ฝังยา จากนั้นจะกรีดแผลขนาดเล็กแล้วดันหลอดยาหรือใช้อุปกรณ์ช่วยคีบหลอดยาออกมาจากรอยแผลที่กรีดเอาไว้ เมื่อนำออกมาได้เรียบร้อยแล้วแพทย์ก็จะทำแผล เป็นอันเสร็จขั้นตอน